راه‌ و روش شناسایی بهترین صندوق سرمایه گذاری طلا

برای اینکه بهترین صندوق سرمایه گذاری طلا را شناسایی کنید، باید عواملی مثل میزان نقدشوندگی، اعتبار صندوق، سابقه، ترکیب دارایی‌ها و... را زیر ذره‌بین ببرید.

تحلیل بازار راه‌ و روش شناسایی بهترین صندوق سرمایه گذاری طلا

طلا گزینۀ خیلی محبوبی برای سرمایه‌گذاری است؛ مخصوصاً در کشور ما که تورم بیداد می‌کند و هرکسی به هر دری می‌زند تا خودش را از خط فقر دور نگه دارد.

یکی از روش‌های نسبتاً رایج سرمایه‌گذاری در این کالای با ارزش، خرید سهمی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری است و در این مقاله، می‌خواهیم ببینیم بهترین صندوق سرمایه گذاری طلا کدام است.

اگر موافق باشید، اول تعریف جمع‌وجوری از ماهیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری (به‌طور مشخص صندوق سرمایه‌گذاری طلا( داشته باشیم و بعد برویم سراغ بررسی انواع صندوق‌ها در این زمینه.

صندوق سرمایه‌گذاری طلا دقیقاً چیست؟

وقتی صحبت از سرمایه‌گذاری در طلا به میان می‌آید، ذهن اکثر مردم سمت خرید فیزیکی طلا می‌رود؛ حالا یا در قالب زینتی‌جات، یا در قالب‌ شمش‌های طلا. در رابطه با شمش‌ها، مقاله‌ای در سایت داریم که عنوان آن "راهنمای جامع خرید شمش طلا در ایران (بررسی موشکافانۀ این کالاهای جذاب)" است.

درهرصورت، به‌جز این روش، یعنی خرید طلا به‌صورت فیزیکی، روش‌های دیگری برای تبدیل سرمایه به این فلز وجود دارند که یکی از آن‌ها، خرید صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا است.

اداره‌کنندگان این صندوق‌ها، با دریافت مجوزهای مختلف، اقدام به فروش سهام صندوق می‌کنند و با مبالغ جمع‌آوری‌شده، انواع کالاهای مرتبط با طلا، مثل شمش و سکه و حتی گواهی سپرده سکه و شمش می‌خرند؛ شخصی که سرمایۀ خود را به این صندوق‌ها تزریق می‌کند، می‌تواند بدون ریسک‌های رایج خریداری طلای فیزیکی، از نوسان‌های قیمتی این کالای ارزشمند سود به دست بیاورد.

صندوق‌های طلا علاوه‌بر اینکه خطرات نگهداری از کالاهای فیزیکی را از بین می‌برند، کارمزد خیلی کمتری را به خریدار تحمیل می‌کنند و این هم یکی دیگر از مزایای آن‌ها است.

هر صندوقی، بسته به سرمایۀ جمع‌آوری‌شده، ارزشی متفاوتی دارد. ضمن اینکه باید به نقدشوندگی بالای این صندوق‌ها هم اشاره کنیم؛ معمولاً در زمانی کوتاه می‌توانید پول خود را نقد و معادل ریالی سرمایه را از کارگزار دریافت کنید.

مخلص کلام اینکه این روزها، خیلی‌ها به‌جای خرید طلای فیزیکی، سراغ صندوق‌های طلا در بورس کالا می‌روند و از این طریق، پولشان را به طلا تبدیل می‌کنند.

حالا که می‌دانید صندوق سرمایه‌گذاری طلا چیست، بیایید برویم سراغ اصل مطلب، یعنی پاسخ به این پرسش که بهترین صندوق سرمایه گذاری طلا کدام است؟ برای جواب دادن به این سؤال، اول باید با صندوق‌های مختلف آشنا شویم.

7 مورد از شناخته‌شده‌ترین صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا

تعداد نسبتاً زیادی صندوق سرمایه‌گذاری در طلا در بورس کالا تعریف شده‌اند، اما این مواردی که در ادامه با آن‌ها آشنا خواهید شد، جزو معروف‌ترین‌ها هستند.

1. عیار (کارگزاری مفید)

کارگزاری مفید، یکی از نامدارترین و معتبرترین کارگزاری‌های ایرانی است که امکان خریدوفروش در بازار بورس را برای مشتریانش فراهم می‌کند. صندوق سرمایه‌گذاری عیار، در سال 1397 توسط کارگزاری مفید تأسیس شد و شروع به کار کرد.

مدیریت حرفه‌ای متخصصان کارگزاری، باعث شده‌ صندوق عیار یکی از معتبرترین‌ها باشد و درصد قابل توجهی از حجم کل بازار را به خود اختصاص دهد. سرمایه‌گذاری در این صندوق، با مبالغ خیلی کم (در لحظۀ نوشتن این مقاله حداقل 100 هزار تومان) ممکن می‌شود و به‌خاطر اعتبار بالا، نقدشوندگی هم بسیار زیاد است.

ناگفته نماند که صندوق عیار، طی یک سال اخیر، بازدهی برابر با 152 درصد را به ثبت رسانده که معتبر بودن آن را نشان می‌دهد.

2. زر (زر افشان امید ایرانیان)

زر یک صندوق ETF است که گردانندگان آن، با دانش بالایی که دارند، دارایی‌های جمع‌آوری‌شده را به‌صورت حرفه‌ای در بازارهای مرتبط با طلا سرمایه‌گذاری می‌کنند؛ به‌طور مشخص، مدیران صندوق زر با استفاده از گواهی‌های سپرده کالایی سکه طلا و اوراق مشتقه، سعی می‌کنند سود سرمایه‌گذاران را به حداکثر برسانند.

سرمایه‌گذاری در این صندوق، شما را از پرداخت مالیات معاف می‌کن که مزیت قابل توجهی است؛ ضمن اینکه در سال گذشته، بازدهی ثبت‌شده برای این صندوق سرمایه‌گذاری طلا، برابر با 131 درصد بوده.

3. طلا (طلای لوتوس)

یکی از بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا که کارش را از تقریباً 8 سال قبل شروع کرده است و توانسته ارزش خالص دارایی‌هایش را بیشتر از 10 هزار میلیارد تومان (یا 10 همت) برساند.

 مدیریت حرفه‌ای و بازدهی بالا، اصلی‌ترین عواملی هستند که توجه سرمایه‌گذارها را به سمت این صندوق سرمایه‌گذاری طلا جلب کرده‌اند.

گواهی‌های سپردۀ دارایی (مثل شمش و سکه)، درصد اعظم محتویات این صندوق را تشکیل می‌دهند و بعد از آن، اوراق مشارکت را داریم که سهم خیلی کمتری را به خود اختصاص داده‌اند.

4. کهربا (کهربا)

صندوق سرمایه‌گذاری کهربا قدمت زیادی ندارد، متنهی در همین مدت‌زمان کوتاه توانسته جمع ارزش خالص دارایی‌هایش را به بیشتر از 6 هزار میلیارد تومان، یا 6 همت برساند! بازده یک ساله این صندوق برابر با 56 درصد بوده که عدد قابل قبولی است.

ادارۀ این صندوق را متخصصان کاربلد بر عهده دارند و در  شرایط گوناگون اقتصادی، 70 درصد از دارایی‌ها را به گواهی سپردۀ سکه طلا تبدیل می‌کند؛ ضمناً، مدیران این صندوق نهایتاً 20 درصد از کل دارایی را در ابزارهای مشتقه سکه سرمایه‌گذاری می‌کنند

شناخته‌شده‌ترین صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا

5. زرفام (زرفام آشنا)

صندوق سرمایه‌گذاری طلای زرفام، توسط مؤسسه حسابرسی و خدمات مدیریت رهیافت و همکاران راه‌اندازی شده و حداقل سرمایۀ لازم برای خرید یک واحد آن، 500 هزار تومان است. صندوق سرمایه‌گذاری اختصاصی بازگردانی سهم آشنا،T ادارۀ مدیریت سرمایه‌های جمع‌آوری‌شده را بر عهده دارد و گذر زمان ثابت کرده که این گروه کارش را بلد است.

6. آلتون (آسمان آلتون)

در مقایسه با صندوق‌هایی مثل عیار و زر، صندوق سرمایه‌گذاری طلای آلتون یک نوزاد به حساب می‌آید! شرکت سبدگردانی آسمان در سال 1402 این صندوق را راه انداخت و در همین مدت‌زمان کوتاه، توانست بازدهی و سودآوری خوبی را ثبت کند. به همین خاطر، با وجود ارزش خالص خیلی کمتر در مقایسه با رقبای بزرگی مثل عیار، آلتون هم در جلب توجه سرمایه‌گذاران تا حدی موفق بوده است.

واحد‌های این صندوق نقدشوندگی بالایی دارند و از مالیات معاف هستند.

7. گوهر (کیان)

یکی از بزرگ‌ترین و معروف‌ترین صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا در بورس کالا، همین صندوق طلای کیان است که با نماد گوهر شناخته می‌شود. طلای 18 عیار و سکه، پایۀ دارایی‌های این صندوق را تشکیل می‌دهند؛ علاوه‌بر آن‌ها، گردانندگان صندوق بخشی از دارایی‌ها را صرف خرید سپرده‌های بانکی و اوراق با درآمد ثابت می‌کنند.

حداقل سرمایۀ لازم برای ورود به این صندوق 500 هزار تومان است. ضمناً، در سال گذشته، صندوق گوهر توانسته بازدهی 151 را درصدی ثبت کند! عددی خیلی بالاتر از نرخ تورم کشور.

از دیگر مزایای این صندوق، کارمزد پایین و البته معافیت مالیاتی است.

علاوه‌بر این 7 مورد، کلی صندوق دیگر هم وجود دارند؛ مثلاً:

  • جواهر
  • مثقال
  • ناب
  • تابش
  • نفیس
  • گنج

حالا وقت آن است که یک قدم جلوتر برویم و ببینیم بهترین صندوق سرمایه‌ گذاری طلا کدام است؟ مطابق معمول، اجازه‌ دهید به‌جای معرفی 1 صندوق و اعلام آن به‌عنوان برندۀ نهایی، روش تشخیص مناسب بودن صندوق را یادتان بدهیم!

فاکتورهای تأثیرگذار بر مناسب یا نامناسب بودن یک صندوق

در دنیای بازارهای مالی، باید تا جای ممکن اطلاعاتتان را افزایش دهید و هر تصمیمی را با مسئولیت کامل خود بگیرید. به همین خاطر است که پیشنهاد می‌کنیم دنبال جواب یک کلمه‌ای برای پرسش بهترین صندوق سرمایه گذاری طلا نگردید. باید سنجش صندوق‌ها را یاد بگیرید تا بتوانید بهترین گزینه را بسته به شرایط خودتان پیدا کنید.

فاکتورهای تأثیرگذار بر مناسب یا نامناسب بودن یک صندوق

در این قسمت، به فاکتورها و عواملی می‌پردازیم که روی خوب یا بد بودن صندوق سرمایه‌گذاری طلا اثرگذار هستند.

مجموع حجم دارایی‌های صندوق

کل ارزش خالص دارایی‌ها یا اصطلاحاً AUM، یک فاکتور مهم و اساسی محسوب می‌شود؛ طبیعتاً هرچقدر این مقدار بیشتر باشد، صندوق هم بزرگ‌تر و ثروتمندتر است؛ مثل صندوق موسوم‌به طلا که گفتیم بیشتر از 10 هزار میلیارد تومان ارزش دارد!

حجم بیشتر دارایی‌ها، سیگنالی مبنی‌بر معتبر بودن صندوق ارسال می‌کند و به سرمایه‌گذار می‌‌گوید قبلاً خیلی‌ها به این صندوق اعتماد کرده‌اند؛ در واقع، AUM بالاتر به جلب اعتماد منجر می‌شود.

نقدشوندگی صندوق

مثل سرمایه‌گذاری روی هر چیز دیگری، میزان نقدشوندگی در صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا هم یک پارامتر بسیار مهم به حساب می‌آید.

قاعدتاً صندوق‌هایی که بتوان آن‌ها را سریع‌تر و راحت‌تر فروخت و به پول نقد تبدیل کرد، گزینه‌های مناسب‌تری محسوب می‌شوند. هرچقدر ارزش معاملات روزانۀ یک صندوق بیشتر باشد، نقدشوندگی آن هم بالاتر است.

تیم مدیریتی

چه کسانی صندوق را راه انداخته‌اند؟ آیا آن‌ها می‌توانند متخصصانی کاربلد را گرد هم بیاورند و به آن‌ها برای ادارۀ صندوق به‌شکلی بهینه کمک کنند؟ قبل از انتخاب صندوق طلای مناسب برای سرمایه‌گذاری، باید سوابق تیم مدیریتی آن را هم بررسی کنید.

سابقه

صندوق مد نظر در سال گذشته چه مقدار بازدهی داشته؟ اگر همۀ دیگر صندوق‌ها بالای 100 درصد بوده‌اند و این صندوق به‌خصوص نهایت توانش بازدهی 45 درصدی بوده، پس احتمالاً انتخاب خوبی نخواهد بود!

البته این را هم بگوییم که عملکرد گذشته لزوماً بازتاب‌دهندۀ نحوۀ عملکرد در آینده نیست! اما خب می‌تواند دیدگاه کلی قابل قبولی ارائه کند.

ترکیب دارایی‌های صندوق

اینکه گردانندگان تصمیم بگیرند با سرمایۀ جمع‌آوری‌شده چه کار کنند و چه دارایی‌های بخرند هم مهم است. بیایید ببینیم این صندوق‌ها معمولاً از چه نوع دارایی‌هایی نگهداری می‌کنند.

چه چیزهایی دارایی‌های صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا را تشکیل می‌دهند؟

هرکدام از صندوق‌هایی که معرفی کردیم، بسته به سیاست‌های خاصی که دنبال می‌کنند و بینش گردانندگان آن‌ها، سراغ ترکیبی از این دارایی‌ها می‌روند تا علاوه‌بر حفاظت از سرمایۀ سرمایه‌گذاران، برای آن‌ها سود بسازند:

  • گواهی سپرده کالایی سکه طلا: این گواهی‌ها تأیید می‌کنند که دارنده (در اینجا صندوق سرمایه‌گذاری)، مالک تعداد مشخصی سکۀ طلا است که از آن‌ها در انبار مورد تأیید سازمان بورس کالا نگهداری می‌شود.
  • سلف سکه طلا: منظور قراردادهای پیش‌خرید سکه طلا است که به‌واسطۀ آن‌ها، در زمان عرضه، دارنده که صندوق سرمایه‌گذاری است، می‌تواند سکه‌ها را با رقمی ازپیش‌تعیین‌شده خریداری کند.
  • گواهی سپرده شمش طلا: مشابه گواهی سپرده کالایی سکه طلا است و تأیید می‌کند که دارنده، مالک مقدار معلومی شمش طلا است؛ شمش‌هایی که در انبارهای مورد تأیید سازمان بورس کالا نگهداری می‌شوند.
  • دارایی‌های با ریسک کمتر: بیشتر صندوق‌های سرمایه گذاری طلا، بخش کمتری از پول جمع‌آوری‌شده را به خرید دارایی‌هایی مثل سپرده‌های بانکی، اوراق با درآمد ثابت و دیگر چیزهایی که ریسک کمی دارند، اختصاص می‌دهند. اضافه کردن این دارایی‌ها به صندوق با هدف کاهش ریسک ناشی از نوسان‌های شدید قیمت طلا (و البته شاخص بورس) انجام می‌گیرد.
فاکتورهای تأثیرگذار بر مناسب یا نامناسب بودن یک صندوق

بازدهی

یکی دیگر از فاکتورهای تعیین‌کننده در تعیین مناسب بودن یا نبودن یک صندوق طلا برای سرمایه‌گذاری، میزان بازدهی آن در بازه‌های زمانی مختلف است. برای کسب اطلاعات در این رابطه، باید به سایت رسمی صندوق بروید و ببینید در هر بازۀ زمانی، چه مقدار بازدهی ثبت شده.

توجه داشته باشید که به‌خاطر وجود ترکیبی از دارایی‌ها در صندوق، بازدهی آن دقیقاً عین بازدهی سکه و شمش نیست؛ اما خب تناسب واضحی با آن‌ها دارد.

حباب

دو نوع حباب قیمتی داریم که عبارتند از:

  • حباب اسمی
  • حباب ذاتی

اولی، یعنی حباب اسمی، فاصلۀ میان قیمت صندوق طلا در بازار و NAV را نشان می‌دهد؛ درحالی‌که دومی، یعنی حباب ذاتی، به حباب قیمتی دارایی‌های درون صندوق (مثلاً سکه) اشاره می‌کند.

ترکیب این دو نوع حباب، حباب واقعی را می‌سازد! هرچقدر حباب قیمتی یک صندوق بیشتر باشد، یعنی ارزش آن در آن لحظه، با ارزش واقعی‌اش فاصلۀ زیادی دارد.

تا اینجای مقاله، فقط راجع‌به صندوق‌های سرمایه‌‌گذار طلا در بورس کالا صحبت کردیم؛ منتهی باید بدانید صندوق‌هایی هستند که هیچ دخلی به بورس ندارند و در بخش بعدی آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

منظور از صندوق طلای غیربورسی چیست؟

ساده است: صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا که توسط شرکت‌های سرمایه‌گذاری و خارج از بورس اداره می‌شوند، به صندوق‌های طلای غیربورسی معروف هستند. این صندوق‌ها، بسته به تصمیمات گردانندگانشان، دست بازتری در انتخاب دارایی‌های صندوق دارند و می‌توانند روی گسترۀ وسیع‌تری از دارایی‌های مرتبط با طلا سرمایه‌گذاری کنند.این مهم‌ترین مزیت صندوق‌های غیربورسی است.

به‌علاوه، اغلب آن‌ها توسط حرفه‌ای‌ترین افراد که تجربۀ بالایی در این زمینه دارند، مدیریت می‌شوند.

در رابطه با نقاط ضعف، بزرگ‌ترین مشکلی که خیلی توی ذوق می‌زند، نقدشوندگی پایین آن‌ها، در مقایسه با صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا در بورس کالا است؛ یعنی برای فروش سهام خود از صندوق باید مدت‌زمان طولانی‌تری منتظر بمانید. ضمناً، شاید اطلاعات خیلی شفافی از جزئیات دارایی‌های صندوق و نحوۀ عملکرد هم در اختیار سرمایه‌گذاران قرار نگیرد؛ و البته که کارمزد مدیریت آن‌ها هم بیشتر از کارمزد مدیریت صندوق‌های بورسی است!

در مجموع، پیشنهاد می‌کنیم ترجیحاً تا جای ممکن، سراغ صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلای بورسی بروید؛ مخصوصاً اگر تجربۀ قبلی در این زمینه ندارید.

ولی دقت داشته باشید که نمی‌گوییم این صندوق‌ها (صندوق‌های سرمایه‌گذاری در بورس کالا) مطلقاً هیچ ایرادی ندارند! اصلاً بیایید در بخش بعدی نگاهی بیندازیم به معایب این صندوق‌ها.

نگاهی به ایرادات و اشکالات صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا

قبل از انتخاب بهترین صندوق سرمایه گذاری طلا، باید با همۀ ریسک‌ها و جوانب تزریق سرمایه در این کانال آشنا شوید.

تا اینجا، جسته‌گریخته تمام مزایای سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها را مرور کردیم. از جلمه امنیت بالا، نقدشوندگی خوب، راحتی خریدوفروش، کاهش هزینه‌ها و....

حالا می‌خواهیم راجع‌به معایب این شکل از سرمایه‌گذاری صحبت کنیم. بالاتر گفتیم که چون قرار نیست نگران نگهداری از طلا به‌صورت فیزیکی باشید، این شکل از سرمایه‌گذاری امنیت خیلی بیشتری دارید؛ منتهی همین خصوصیت، برای افراد سنتی‌تر، یک ایراد به حساب می‌آید؛ چراکه به سرمایۀ خود به‌صورت فیزیکی دسترسی ندارند.

ایرادات و اشکالات صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا

مشکل بعدی اینکه قیمت صندوق‌های طلا بیشتر از آنکه وابسته به قیمت این فلز در هر روز باشد، از نوسانات بازار بورس تأثیر می‌گیرد؛ این یعنی لزوماً جهش‌های تندوتیز قیمت طلا (یا ریزش‌ها)، قرار نیست به همان اندازه روی قیمت صندوق‌ها اثر بگذارند؛ ولی اگر زلزله‌ای در بورس بیاید، قیمت صندوق‌ها هم از این رو به آن رو می‌شوند.

پس در کل، خودتان دو دو تا چهار تا کنید و ببینید خرید طلای فیزیکی را ترجیح می‌دهید یا سرمایه‌گذاری در صندوق‌های طلا برایتان جذاب‌تر است.

اینجا به انتهای مقاله می‌رسیم و وقت جمع‌بندی پایانی است.

آخرسر بهترین صندوق سرمایه گذاری طلا کدام است؟

هرکدام از این صندوق‌ها، خصوصیات ویژۀ خودشان را دارند؛ می‌خواهیم بگوییم ممکن است صندوقی که برای یک سرمایه‌گذار مناسب است، برای دیگری انتخاب خوبی نباشد! چون همان‌طور که گفتیم، عوامل متعددی در تعیین مناسب بودن یا نبودن صندوق‌ها دخیل هستند.

برای مثال، اگر اولویتتان بازدهی بالا باشد، صندوق X انتخاب بهتری است؛ ولی اگر دوست دارید صندوق را در سریع‌ترین زمان ممکن نقد کنید و دنبال نقدشوندگی بالا هستید، شاید بهتر باشد سراغ صندوق دیگری بروید.

در این مقاله، طبق معمول، سعی کردیم راه‌وروش تشخیص صندوق‌های خوب (با معیارهای خودتان) را یادتان بدهیم و نگوییم لزوماً فلان صندوق خیلی بهتر از بقیه صندوق‌ها است؛ ضمناً، 7 مورد از معروف‌ترین صندوق‌ها را هم معرفی کردیم تا با اسامی برجستۀ این حوزه آشنا شوید.

لب کلام اینکه تصمیمی‌گیری نهایی بر عهدۀ خودتان است و ما فقط می‌خواستیم نقشۀ این مسیر را برایتان ترسیم کنیم؛ امیدواریم موفق شده باشیم و لینک این صفحه را برای دوستانتان که می‌خواهند دربارۀ بهترین صندوق سرمایه گذاری طلا اطلاعات داشته باشند، بفرستید.