یکی از بهترین داراییها برای حفظ ارزش سرمایه، طلا است! اما طلا هم انواع مختلفی دارد که برخی از آنها گزینههای مناسبتری برای سرمایهگذاری به حساب میآیند.
در این مقاله میخواهیم ببینیم چه طلایی کم اجرت است و سرمایهگذاری روی آن منطقیتر به نظر میرسد.
اگر میخواهید بهرهوری سرمایهگذاری خود را به حداکثر برسانید، در ادامۀ این مقاله همراه ما باشید.
اول با تعریف اجرت آشنا شویم و بعد برویم سراغ باقی جوانب.
منظور از اجرت طلا چیست؟
سایتها را چک میکنید و میبینید طلا گرمی 7 میلیون تومان (مثلاً) قیمت دارد؛ ولی وقتی به طلافروشی میروید، برای خرید 1 گرم طلا باید مبلغ بیشتری بپردازید؛ این بهخاطر اجرت طلا است.
وقتی در کارگاهها روی طلا کار میکنند و از آن زیورآلات میسازند، درصدی روی مبلغ معادل وزن طلا میآید که به آن اجرت طلا میگویند؛ در واقع، طلاساز برای وقت، انرژی و هنری که روی ساخت زیورآلات میگذارد، دستمزدی برای خود در نظر میگیرد که همان اجرت است.
**
خیلی ساده بگوییم:
اجرت طلا = دستمزد تبدیل طلای خام به زیورآلات
البته علاوهبر اجرت، چیزهای دیگری مثل مالیات و سود فروشنده هم روی قیمت میآیند و عدد نهایی را بالاتر میبرند؛ بههرحال، ما در این مقاله تمرکزمان را میگذاریم روی اجرت.
اما چرا دستمزد ساخت طلا روی تصمیمگیری درست موقع سرمایهگذاری اثر میگذارد.
وقتی هدف از خرید طلا سرمایهگذاری باشد، طبیعتاً باید تلاش کنید پول کمتری بپردازید و طلای بیشتری بخرید؛ هرچقدر اجرت ساخت بیشتر باشد، فاصلۀ بیشتری بین قیمت خرید و فروش به وجود میآید. فارغ از افزایش احتمالی قیمت در بلندمدت، این یعنی اگر امروز طلا را بخرید و فردا آن را بفروشید، ضرر خواهید کرد!
با این اوصاف، سرمایهگذاری روی طلایی که اجرت ساخت بالایی دارد، منطقی و عاقلانه نیست و باید دنبال گزینههایی بگردید که یا اجرت ندارند، یا اجرت ساخت خیلی کمی از خریدار طلب میکنند.
حالا بیایید با انواع طلا در بازار ایران آشنا شویم.
انواع مختلف طلا برای سرمایهگذاری
در این قسمت فقط دربارۀ انواع فیزیکی این فلز ارزشمند صحبت میکنیم و چیزی راجعبه صندوقهای سرمایهگذاری طلا و استیبلکوینهای گرهخورده به قیمت این فلز در بازار رمزارزها نخواهیم گفت.
1. طلای نو
منظور همان زیورآلاتی است که در ویترین طلافروشیها میبینید. این نوع طلا یک راست از کارگاه به مغازه آمده، طراحی زیبایی دارد و ظرافتش زیاد است؛ به همین دلایل، بیشترین میزان اجرت به این نوع طلا تعلق دارد.
برای آنهایی که دوست دارند دلیل اجرت بالای طلای نو را بدانند، باید بگوییم:
- هزینه طراحی ساخت توسط طلاساز حرفهای
- تقاضای بالا بهخاطر تطابق با مد روز
- هنری بودن کار و ظرافت زیاد
با این اوصاف، میتوانیم بگوییم طلای نو بدترین انتخاب برای سرمایهگذاری و حفاظت از سرمایهتان محسوب میشود! یادآوری میکنیم علاوهبر اجرت ساخت طلای نو، بابت مالیات و سود فروشنده هم مبلغی به ارزش واقعی طلا اضافه میشود و فاصلۀ زیادی بین قیمت خرید و فروش به وجود میآید؛ چون موقع فروش، خریدار نه مالیات، نه اجرت و نه سودی که موقع خرید پرداخته بودید را به شما نمیدهد.
بیایید یک مثال فرضی بزنیم تا بهتر بفهمید چرا میگوییم طلای نو مناسب سرمایهگذاری نیست.
فرض کنید قیمت طلا 4 میلیون تومان (یادش بخیر) بهازای هر گرم است. حالا اگر بخواهید گردنبندی با وزن 5 گرم بخرید که برای هر گرمش 250 هزار تومان اجرت در نظر گرفته شده باشد، بدون در نظر گرفتن مالیات و سود باید چیزی حوالی 21 میلیون و 250 هزار تومان بپردازید؛ درحالیکه اگر فردای همان روز برای فروش اقدام کنید، با فرض ثابت ماندن قیمت طلا، فقط 20 میلیون تومان دستتان را میگیرد؛ باز هم میگوییم که با احتساب مالیات و سود، این فاصله بیشتر هم خواهد شد!
خلاصۀ کلام اینکه اگر قصد استفاده دارید یا میخواهید برای کسی هدیه بخرید، طلای نو بهترین انتخاب است؛ ولی برای سرمایهگذاری اصلاً!
2. طلای دستدوم یا مستعمل
وقتی شخص دیگری یک بار طلا میخرد و اجرت و دیگر خرجهای جانبی را میپردازید، وقتی بخواهد همان طلا را بفروشد، عملاً یک تکه طلای دستدوم دارد که خریدار لازم نیست برای اجرت آن پولی بدهد!
جالب است! فروشنده (بدون در نظر گرفتن گذر زمان و تغییرات قیمت طلا) ضرر میکند و خریدار از بابت اینکه هزینههای اضافی حذف شدهاند، راضی است.
طلای دستدوم در مقایسه با طلای نو، بهمراتب گزینۀ بهتری برای سرمایهگذاری محسوب میشود؛ چون نه اجرتی در کار است و نه مالیاتی؛ اگر قرار باشد آن را از یک واسطه (مثلاً طلافروشیهایی که طلای دستدوم میفروشند) بخرید، درصدی سود به فروشنده خواهید داد و تمام!
البته با اینکه فاصلۀ بین مبلغ خرید و قیمت فروش کمتر میشود و همین مورد مزیت خیلی بزرگی است، سرمایهگذاری روی طلای دستدوم ریسکهایی هم دارد که باید از آنها آگاه باشید.
مهمترین و اصلیترین ریسک، احتمال تقلبی بودن تکه طلایی است که میخرید؛ پس فقط با طلافروشیهای معتبر و افرادی که به آنها اعتماد کامل دارید معامله کنید! ضمناً، اگر از طلافروشی خرید میکنید، حتماً فاکتور با مهر بگیرید؛ اگر هم طرف معامله شخص است، از او بخواهید فاکتور خرید را هم تحویلتان دهد.
یک نکتۀ دیگر هم اینکه قدیمترها فروش طلای دستدوم کمی سخت بود؛ البته آن موقعها سرمایهگذار در این حد برای مردم مهم نبود و اغلب ترجیح میدادند طلای نو بخرند و از آن بهعنوان زیورآلات استفاده کنند.
**
حالا که بیشتر مردم با هدف حفظ سرمایه سراغ خرید طلا میروند، مشکلی از بابت فروش دوبارۀ طلای دستدوم نخواهید داشت. اتفاقاً این فلز یکی داراییهای ضدتورمی است که نقدشوندگی خیلی خوبی دارد.
3. طلای آبشده
طلای آبشده همان طلای دستدومی است که به کورۀ ریختهگری رفته، ذوبشده و بعد از آن به تکههای خام طلا تبدیل شده است؛ تکههایی بهشکل شمش یا پلاک، بدون هیچ طرح و نقشی.
با این اوصاف، طلای آبشده هم تمام خصوصیات طلای دستدوم را دارد و میتواند گزینۀ مناسبی برای سرمایهگذاری باشد. طلای آبشده محبوب است، چون
- تقریباً اجرت ندارد (فقط هزینههای مربوط به ذوب کردن و ریختهگری)
- مالیات بر ارزش افزوده ندارد
- قیمت نزدیک به قیمت طلای خام
- خوشفروش بودن به دلیل امکان ذوب و ساخت دوباره
با وجود همۀ اینها، اگر بنا به مقایسه باشد، طلای آبشده چالشهای خیلی بیشتری پیشروی سرمایهگذار میگذارد.
از آنجایی که طلا برای بار دوم آب شده، عیار آن برای هرکسی مشخص نیست و به همین خاطر، فضا برای تقلب و کلاهبرداری کاملاً فراهم است! اگر تازهکار باشید و چیزهای زیادی دربارۀ این فلز ارزشمند ندانید، احتمال اینکه کلاه سرتان برود و ضرر کنید، زیاد خواهد بود.
نکتۀ منفی دیگر اینکه نسبتبه باقی اشکال طلا، نقدشوندگی این نوع کمتر است و شاید برای فروش آن با مشکلاتی مواجه شوید؛ هرچند که میتوانیم از این مورد چشمپوشی کنیم، چون آنقدرها هم جدی نیست.
در کل، اگر تازهکار هستید و میخواهید بین طلای آبشده و طلای دستدوم یکی را برای سرمایهگذاری انتخاب کنید، بروید سراغ طلای دستدوم و فکر آن یکی را هم به سرتان راه ندهید! طلای آبشده به درد طلافروشها و افرادی میخورد که میدانند چطور باید عیار یک قطعه طلا را تشخیص دهند.
اما اگر اصرار به خرید طلای آبشده دارید، حداقل بروید سراغ برندها و فروشندههای معتبر تا خیالتان راحت باشد که کلاه سرتان نمیرود.
4. انواع سکه طلا
قبلاً در مقالۀ "برای سرمایه گذاری طلا بخریم یا سکه؟ کدامیک پتانسیل سود بیشتری دارد؟" راجعبه انواع مختلف سکههای طلا صحبت کردهایم؛ اینجا هم لازم میبینیم نگاهی دوباره به این شکل از طلا که خریدوفروش آن در کشورمان رواج زیادی دارد، بیندازیم.
سکه طلا محصول رسمی بانک مرکزی ایران است که وزن و عیار مشخصی دارد (22 عیار با 8.133 گرم وزن). سکه اجرت ساخت ندارد، تقلب کمتری در بازار آن دیده میشود و به همین دلایل، خیلی راحت نقد میشود.
انواع مختلف سکهها عبارتند از:
- سکه تمام
- نیمسکه
- ربع سکه
- سکههای چند گرمی
ضمناً، باید بدانید بعد از انقلاب، ضرب سکههای با طرح محمدرضاشاه پهلوی متوقف شد و سکههای موسومبه بهار آزادی جای آن را گرفت. چند سال بعد، سکههایی با تصویر آیتالله خمینی جایگزین سکههای بهار آزادی شد. الان سکههای بهار آزادی تقاضای کمتری دارند و اگر قصد سرمایهگذاری دارید، بهتر است سراغ سکههای امامی بروید.
در مقاله "سکه امامی چه فرقی با سکه بهار آزادی دارد؟" کامل راجعبه تفاوتهای بین این دو صحبت کردهایم.
در مجموع، اگر حباب سکه کم باشد، یعنی قیمت فروش آن با ارزش واقعیاش (برابر با وزن آن) زیاد نباشد، سکه هم میتواند گزینۀ خوبی برای سرمایهگذاری به حساب بیاید.
سکههای تمام به درد آنهایی میخورد که پول درشت دارند و سکههای نیم، ربع و چند گرمی، بهترتیب برای سرمایهگذاریهای کوچکتر مناسب هستند.
با وجود اینکه سکه در ظاهر گزینۀ امنتری از طلای دستدوم و آبشده است، نباید از چالشهای خاص آن غافل شویم. مهمترین نکته اینکه اگر موقع باد شدن حباب سکه سراغ خرید آن بروید، حداقل در کوتاهمدت خیلی ضرر خواهید کرد.
وزن سکهای که میخرید را یادتان باشد و سعی کنید زمانی برای خرید آن اقدام کنید که ارزش واقعیاش به قیمت فروشش نزدیک باشد.
5. طلای شمش
احتمالاً شمشهای طلا را در فیلمها دیده باشید؛ اما نکته اینجا است که بر خلاف تصور خیلیها، شمش لزوماً وزن خیلی بالا ندارد و اتفاقاً الان هم برندهای داخلی، هم برندهای خارجی، شمش با وزنهای کم را هم میفروشند.
شمش هم اجرت ساخت ندارد یا اجرت آن بسیار ناچیز است. البته که هزینههای جانبی مثل ضرب شمش و بستهبندی به قیمت نهایی اضافه میشوند.
قیمت شمش به قیمت اونس جهانی طلا گره خورده است. از دیگر مزایای آن هم میتوانیم به خلوص بالا (24 عیار) اشاره کنیم که خب ارزش بالای آن را نشان میدهد.
منتهی مراتب، شمش در بازار ایران خیلی طرفدار ندارد! این یعنی در مقایسه با سکه و حتی طلای دستدوم سختتر نقد خواهد شد! بهعلاوه، ریسک تقلب در این بازار هم بالا است. به همین خاطر، اگر میخواهید شمش بخرید، باید فقط سراغ برندهای معتبر (چه داخلی، چه خارجی) بروید که بعداً از این بابت به مشکل نخورید.
**
در مجموع، شمش برای سرمایهگذاریهای بلندمدتی با هدف حفظ سرمایه، گزینۀ خوبی به حساب میآید؛ اما برای کوتاهمدت، با توجه به نقدشوندگی نهچندان خوبش، شاید بهتر باشد سراغ گزینههای دیگر بروید.
پیشنهاد میکنیم مقالۀ "راهنمای جامع خرید شمش طلا در ایران" را بخوانید تا تمام اطلاعات لازم دربارۀ این شکل از طلا را به دست بیاورید.
حالا بیایید این 5 نوع طلا را در قالب یک جدول با هم مقایسه کنیم:
| نوع طلا | اجرت | نقدشوندگی | ریسک تقلب | مناسب برای |
| طلای نو | زیاد | متوسط | کم | مصرف و هدیه دادن |
| طلای دستدوم | کم | بالا | متوسط | سرمایهگذاری (برای مبتدیها) |
| طلای آبشده | تقریباً صفر | بالا | زیاد | سرمایهگذاری (برای حرفهایها) |
| سکه | صفر | بسیار بالا | کم | هدیه دادن و سرمایهگذاری |
| شمش | تقریباً صفر | متوسط | متوسط | سرمایهگذاری بلندمدت |
نکته: باز هم یادآوری میکنیم که نداشتن اجرت لزوماً بهمعنای حذف هزینههای جانبی دیگر مثل مالیات و سود نیست!
در بخش بعدی تکلیف را مشخص میکنیم و میگوییم کدام طلا اجرت کمتری دارد و برای سرمایهگذاری بهتر است.
بالاخره برای سرمایهگذاری سراغ کدام نوع طلا برویم؟
طبیعتاً وقتی نمیخواهید اجرت بدهید، یعنی دوست دارید کمترین هزینۀ جانبی را برای خرید طلا بپردازید تا سرمایهگذاری سوددهتری داشته باشید. در چنین شرایطی، طلای دستدوم و آبشده بهترین گزینهها هستند؛ چون علاوهبر کماجرت بودن، هزینههای جانبی خیلی کمتری را خریدار تحمیل میکنند و به این ترتیب، قیمت خرید به ارزش واقعی طلا نزدیک خواهد شد.
سکه و شمش هم تقریباً بدون اجرت است، اما هزینههای جانبی آنها میتواند آزاردهنده باشد؛ ضمناً، در رابطه با سکه، ممکن است موقعی که قصد خرید دارید، حباب آن باد شده باشد و سرمایهگذاری روی آن در آن مقطع زمانی بهخصوص منطقی نباشد.
ولی خب باز هم میگوییم که خرید و تشخیص اصالت طلای آبشده کار هرکسی نیست و اگر تخصص کافی در این زمینه ندارید، بهتر است سراغش نروید. بازار طلای دستدوم هم میتواند ریسکی باشد و اگر مواظب نباشید، کلاه سرتان میرود؛ اما خطرات آن بهاندازۀ خطرات بازار طلای آبشده نیست!
در آن طرف ماجرا، سکهها خیلی راحت نقد میشوند و این اصلیترین مزیت آنها است؛ شمشها هم گزینۀ خوبی هستند و اگرچه مثل سکهها نقدشوندگی ندارند، ولی برای سرمایهگذاری بلندمدت گزینۀ مناسبی به حساب میآیند.
**
در بخش بعدی که بخش آخر مقاله است، چند نکته را بررسی میکنیم که برای رعایت احتیاط حداکثری و مواظبت از سرمایهتان به کارتان میآیند.
این نکات را رعایت کنید تا سرمایهگذاری بهتری داشته باشید
از طلافروشیها و برندهای معتبر خرید و فاکتور رسمی بگیرید تا موقع فروش طلا به مشکل نخورید. اگر طلای دستدوم را مستقیماً از شخص میخرید، حتماً فاکتوری که فرد برای خرید طلا گرفته است را از او بگیرید؛ اگر فاکتوری در کار نبود، آن طلای دستدوم را نخرید.
اگر میخواهید سکه بخرید، حواستان به حباب آن باشد؛ وقتی بین قیمت خرید سکه و ارزش واقعی آن براساس وزنی که دارد فاصلۀ زیادی میافتد، زمان مناسبی برای خرید سکه نیست و حداقل در کوتاهمدت ضرر میکنید.
فقط اگر میتوانید سره را از ناسره تشخیص بدهید به خرید طلای آبشده فکر کنید؛ در غیر این صورت، احتمال اینکه سرتان کلاه برود زیاد خواهد بود.
در این بین، طلای نو بهخاطر اجرت زیادی که دارد، با اختلاف بدترین گزینه برای سرمایهگذاری به حساب میآید.
طلای کماجرت بخرید تا بهرهوری سرمایهگذاری بیشتر شود
در این مقاله راجعبه انواع مختلف طلا صحبت کردیم و گفتیم که طلای دستدوم گزینۀ مناسبتری برای سرمایهگذاری است. انواع دیگر مثل شمش و سکه، چالشهای مختلفی دارند و در برخی موارد، هزینههای جانبی آنها به قدری بالا میرود که عملاً خرید آنها منطقی نخواهد بود.
در رابطه با طلای آبشده هم باید بگوییم که اگرچه خیلی جذاب و کمهزینه به نظر میرسد، تقلب در بازار آن به وفور دیده میشود و اگر حرفهای این کار نباشید، اسیر کلاهبردارها خواهید شد.
امیدواریم این مقاله برایتان مفید بوده باشد. لطفاً لینک این صفحه را برای دوستانتان هم بفرستید تا آنها هم با بهترین نوع طلا برای سرمایهگذاری آشنا شوند.