طلای آبشده، همانطور که از اسمش مشخص است، از ذوب کردن زیورآلات و انواع گوناگون این فلز ارزشمند به دست میآید.
کارگاههای طلاسازی، گردنبندها، دستبندها، گوشوارهها و... را ذوب کرده و به شمشهای کوچک (و انواعواقسام اشکال دیگر) تبدیل میکنند؛ از آنجایی که این شمشها اجرت ساخت ندارند و هزینۀ جانبی خرید آنها خیلی کمتر است، یکی از محبوبترین انواع طلا برای سرمایهگذاری محسوب میشوند.
منتهی مراتب، برای اینکه سرمایهگذاری بیشترین بازدهی ممکن را داشته باشد، باید نحوه محاسبۀ درست این شکل از طلا را بلد باشید تا بتوانید بهترین تصمیم ممکن را در هر زمان بگیرید.
به همین دلیل، این مقاله را نوشتهایم تا برای محاسبه قیمت طلای آبشده کمکتان کنیم. اول بیایید ببینیم چه فاکتورهایی روی قیمت این شکل طلا تأثیر میگذارند.
6 عامل مؤثر بر قیمت طلای آبشده
اینها عواملی هستند که روی قیمت نهایی طلای آبشده اثر میگذارند:
1. وزن طلا
سادهترین و اصلیترین عامل، وزن طلای آبشده است! مسلماً هرچقدر وزن شمش (یا هر شکل دیگر) طلای آبشده بیشتر باشد، قیمت آن هم بالاتر خواهد بود.
_1772033496.png)
به بیان بهتر، وزن پایۀ محاسبۀ قیمت طلا به حساب میآید؛ اما خب تنها عامل تأثیرگذار نیست و فاکتورهای دیگری هم در تعیین ارزش اثرگذار هستند.
2. عیار یا خلوص طلا
حتماً عبارات طلای 18 عیار و 24 عیار به گوشتان خورده است؛ اما آیا معنای کلمۀ عیار را میدانید؟
منظور از این عبارت، همان خلوص طلا است. عیار نشان میدهد که از هر هزار واحد فلز، طلا چند واحد را به خود اختصاص میدهد. مثلاً:
- طلای 24 عیار (عیار 1000): خالصترین نوع طلا با خلوص تقریبی 99.9%.
- طلای 18 عیار (عیار 750): در هر هزار واحد، 750 واحد طلا است و 250 واحد دیگر را فلزات دیگری مثل مس و نقره تشکیل میدهند.
- طلای 16 عیار (عیار 585): در هر هزار واحد، 585 واحد طلا است و باقی را فلزات دیگر تشکیل میدهند.
طبیعتاً هرچقدر خلوص بیشتر باشد، ارزش طلا هم بیشتر خواهد بود؛ این یعنی طلای 24 عیار، گرانتر از طلای 18 عیار است و طلای 18 عیار هم گرانتر از طلای 16 عیار.
طلای 18 عیار رایجترین نوع طلا در کشور ما به حساب میآید و بیشتر معاملات هم بر پایۀ همین مقدار خلوص استوار است.
ولی یک نکتۀ خیلی مهم وجود دارد؛ آن هم اینکه عیار طلای آبشده لزوماً 18 یا همان 750 نیست! چون همانطور که گفتیم، طلا آب میشود و دوباره شکل میگیرد؛ یعنی طی فرایند ذوب شدن و شکلگیری مجدد، ممکن است خلوص آن کمتر شود و به 740 (مثلاً) برسد. این یکی از اصلیترین ریسکهای سرمایهگذاری روی طلای آبشده است که در ادامه بیشتر راجعبه آن صحبت میکنیم.
3. قیمت طلای 18 عیار در بازار ایران
همانطور که گفتیم، مبنای اصلی بازار ایران طلای 18 عیار است؛ پس برای محاسبۀ قیمت طلای آبشده هم ارزش طلای 18 عیار را معیار قرار میدهند.
حالا شاید بپرسید مگر نگفتیم طلای آبشده شاید عیار کمتری از 750 داشته باشد؟! بله! همینطور است؛ منتهی فارغ از عیار واقعی طلای آبشده که باید با فرایندی به نام ریگیری به دست میآید، ارزش اعلامی 18 عیار مبنا میشود و بعداً قیمت را با عیار واقعی طلای آبشده (کمتر یا بیشتر) تعدیل میکنند.
جلوتر با مثال توضیح میدهیم که چطور چنین کاری صورت میگیرد.
4. مظنه و مثقال طلا
مثقال یک واحد سنتی در بازار است که برابری میکند با 4 گرم و 608 صوت. مظنه چیست؟ قیمت یک مثقال طلای 17 عیار که مثل قیمت گرم طلا، لحظهای تغییر میکند.
نکته: مظنه با طلای 17 عیار (708) محاسبه میشود.
در بسیاری از معاملههای عمده، مخصوصاً برای طلای آبشده، مثقال و مظنه جای گرم را میگیرند! به همین خاطر آن را جزو عوامل تأثیرگذار بر قیمت طلای آبشده به حساب میآوریم.
با تقسیم عدد مظنه بر 4.608 (عدد مثقال)، قیمت یک گرم طلای 17 عیار به دست میآید؛ اما همانطور که توضیح دادیم، معیار قیمت طلای 18 عیار است؛ پس باید ارزش هر گرم طلای 18 عیار را حساب کنیم؛ برای این منظور، قیمت هر گرم طلای 17 عیار را ضرب میکنیم در حاصل تقسیم 708 بر 750.
حالا قیمت طلای 18 عیار به دست آمده و میتوانیم مثل مرحلۀ قبل، آن را با عیار واقعی طلای آبشده تعدیل کنیم تا ارزش واقعی به دست بیاید.
5. نرخ دلار و اونس جهانی طلا
اونس طلا یک واحد جهانی (حدود 31.04 گرم) است که بهعنوان شاخص اصلی برای معامله و تعیین ارزش این فلز کاربرد دارد. در لحظهای که این مقاله را مینویسیم، اونس جهانی طلا حوالی 3700 دلار است.
نکته: اونس و اونس طلا با هم فرق دارند و به یک اندازه نیستند!
از آنجایی که قیمت اونس جهانی به دلار آمریکا اعلام میشود، باید قیمت لحظهای دلار را بدانیم تا بتوانیم با ضرب این دو در یکدیگر به ارزش ریالی اونس طلا پی ببریم.
پس علاوهبر نرخ اونس جهانی، ارزش دلار هم روی قیمت طلای آبشده تأثیر میگذارد؛ و چون پول ملی ما روزبهروز کمارزشتر میشود، اطلاع دقیق از نرخ دلار برای دستیابی به قیمت لحظهای طلای آبشده خیلی مهم است.
_1772033513.png)
6. سود فروشنده و هزینههای جانبی
در مقایسه با دیگر انواع طلا، هزینههای جانبی مربوط به طلای آبشده خیلی کمتر است؛ اما خب صفر هم نیست!
اجرت ساختی وجود ندارد؛ مالیات بر ارزش افزوده هم در بسیاری از معاملات اعمال نمیشود، یا آنقدر کم است که اصلاً به چشم نمیآید. میماند سود فروشنده که معمولاً بین 1 تا 2 درصد متغیر است؛ البته اگر بخواهید از عیار طلا مطمئن شوید، باید هزینۀ مربوط به ریگیری در آزمایشگاه را هم جداگانه بپردازید.
در کل، هزینههای جانبی خرید طلای آبشده، با اختلاف کمتر از زیورآلات و حتی طلای دستدوم است و به همین دلیل، خیلیها آن را برای سرمایهگذاری انتخاب میکنند.
حالا که با عوامل تأثیرگذار بر قیمت طلای آبشده آشنا شدید، بیایید برویم سراغ بررسی روشهای گوناگون محاسبه قیمت این نوع طلا.
محاسبه قیمت طلای آبشده به چه صورتی انجام میگیرد؟
3 روش اصلی برای محاسبۀ قیمت طلای آبشده وجود دارد که عبارتند از:
محاسبه براساس قیمت هر گرم طلای 18 عیار (روش مبنا در بازار ایران)
فرض بگیرید قیمت هر گرم طلای 18 عیار 9 میلیون تومان است؛ عیار واقعی طلای آبشده 740 و شمشی که میخواهید بخرید، 10 گرم وزن دارد.
با این فرضیات، برای محاسبۀ قیمت با این روش، باید 9 میلیون (قیمت هر گرم) را در حاصل تقسیم 740 بر 750 ضرب کنید:
9,000,000 X (740 / 750)
حاصل معادلۀ بالا میشود 8,880,000 که ارزش هر گرم از آن شمش با واحد تومان است.
چون در فرضیۀ ما شمش 10 گرم وزن دارد، این عدد در 10 ضرب میشود:
8,880,000 X 10
با این اوصاف، شمش فرضی ما 88,888,000 تومان ارزش دارد.
محاسبه براساس مثقال و مظنه
فرض میگیریم مظنه (قیمت یک مثقال طلا) برابر است با 40 میلیون تومان؛ عیار و وزن هم همان 740 و 10 گرم هستند.
در اولین قدم، باید ارزش هر گرم طلای 17 عیار را را با فرمول زیر به دست بیاوریم:
40,000,000 / 4.608
حاصل معادلۀ بالا میشود 8,680,000 تومان (تقریبی)؛ یعنی هر گرم طلای 17 عیار این مقدار میارزد.
در مرحلۀ بعدی، از این عدد برای به دست آوردن ارزش هر گرم طلای 18 عیار استفاده میکنیم؛ به شکل زیر:
8,680,000 (750 / 708)
جواب رندشده برابر است با 9 میلیون تومان؛ این عدد نشاندهندۀ قیمت هر گرم طلای 18 عیار است.
فرض اولیه میگوید عیار طلای آبشده کمتر و برابر با 740 است؛ پس برای به دست آوردن قیمت دقیق آن، باید از فرمول زیر کمک بگیریم:
9,000,000 X (740 / 750)
جواب معادلۀ بالا میگوید ارزش واقعی هر گرم از شمش طلای آبشدۀ مد نظر، 8,880,000 تومان است.
این عدد را در 10 (وزن طلای آبشده) ضرب میکنیم و ارزش واقعی آن شمش معلوم میشود؛ 88,000,000 تومان.
همانطور که گفتیم، این روش در برخی موارد، مثلاً برای خریدوفروشهای سنگین (عمده) مورد استفاده قرار میگیرد.
محاسبه براساس اونس جهانی طلا و نرخ دلار
اگر اونس 3700 دلار باشد و قیمت هر دلار در ایران 100 هزار تومان باشد؛ با ضرب این دو عدد در یکدیگر میفهمیم که هر اونس به پول ایران 370 میلیون تومان است.
برای محاسبۀ قیمت هر گرم طلا، این عدد را بر مقدار اونس تقسیم میکنیم:
370,000,000 / 31.103
جواب این معادله، ارزش هر گرم طلا را که برابر است با 11,895,959 تومان، مشخص میکند.
توجه داشته باشید که اونس براساس طلای 24 عیار محاسبه میشود؛ پس با این اوصاف، برای به دست آوردن ارزش هر گرم طلای 18 عیار که گفتیم معیار اصلی بازار ایران است، باید از فرمول زیر کمک بگیرید:
11,895,959 X 0.75
بنابراین، قیمت هر گرم طلای 18 عیار برابر است با 8,921,000 تومان (رندشده).
عیار واقعی شمش آبشده 740 است؛ پس مثل روشهای قبلی، از فرمول زیر برای محاسبۀ ارزش واقعی آن کمک میگیریم:
8,921,000 X (740 / 750)
جواب میشود 8,880,000 که ارزش هر گرم طلای آبشده را نشان میدهد. این عدد را در 10 (وزن طلای آبشده) ضرب میکنیم و میبینیم قیمت شمشی که بررسی میکنیم، برابر است با 88,000,000 تومان وجه رایج مملکت.
حالا میرسیم به بخش واکاوی خطرات و ریسکهای سرمایهگذاری روی طلای آبشده.
ریسکهای سرمایهگذاری روی طلای آبشده
با وجود مزایایی مثل کاهش حداکثری هزینههای جانبی، خرید طلای آبشده بهعنوان سرمایهگذاری با 2 چالش و ریسک جدی همراه است.
ریسک خلوص و عیار
اصلیترین و بزرگترین ریسک همین است! اگر از طلافروش نامعتبری خرید کنید، احتمال اینکه اسیر کلاهبرداری شوید و طلای آبشده با خلوص کمتر به شما بفروشند، کم نیست!
_1772033527.png)
همانطور که توضیح دادیم، هر 1 درصد خطا در عیار طلای آبشده، مستقیماً روی قیمت نهایی آن اثر میگذارد؛ پس اگر فروشنده طلایی با عیار کمتر (مثلاً 740) با ادعای عیار بالاتر (مثلاً 750) به شما بفروشد، یا موقع فروش آن ضرر سنگین خواهید کرد، یا کلاً نمیتوانید آن را بفروشید!
به همین خاطر، بهتر است فقط سراغ طلاهای آبشده با کد رهگیری معتبر بروید و موقع خرید، بهصورت آنلاین عیار طلا را استعلام بگیرید؛ یا اینکه حداقل برای ریگیری مجدد در آزمایشگاههای معتبر اقدام کنید.
نقدشوندگی پایین و فروش سخت
در مقایسه با انواع دیگر طلا، مثل زیورآلات، سکه و حتی صندوقهای طلا در بازار بورس، طلای آبشده سختتر نقد میشود.
دلیل اصلی این چالش در دل ریسک قبلیای نهفته است که چند خط بالاتر به آن پرداختیم.
وقتی اوضاع بحرانی میشود و مردم به فکر خرید طلا میافتند، ترجیح میدهند سراغ گزینههایی بروند که خیالشان از بابت اصالت آنها راحت است؛ چون همه نمیتوانند اصالت و عیار طلای آبشده را تشخیص دهند، این شکل از طلا ممکن است متقاضیان چندانی نداشته باشد.
در بخش پایانی مقاله، راهنمایی ارائه میکنیم برای سرمایهگذاری مطمئن روی این شکل خاص از دارایی.
راهنمای جامع برای خرید طلای آبشده و سرمایهگذاری روی آن
قبل از اینکه بروید سراغ محاسبه قیمت طلای آبشده، باید تکلیفتان را با خودتان مشخص کنید و مطمئن شوید این شکل از سرمایهگذاری، برای شخص شما با ترجیحات و شرایط خاصی که دارید، مناسب است.
برای مثال، اگر برنامۀ سرمایهگذاری کوتاهمدتی دارید و ممکن است در زمانی کوتاه به اصل پولتان نیاز پیدا کنید، احتمالاً بهتر باشد سراغ طلای آبشده نروید؛ برای چنین شرایطی، داراییهایی که نقدشوندگی بهتری دارند، مثلاً سکه و طلای دستدوم، انتخابهای عاقلانهتری هستند.
پیشنهاد میکنیم مقالۀ "برای سرمایهگذاری طلا بخریم یا سکه؟ کدامیک پتانسیل سود بیشتری دارد؟" را هم بخوانید تا اطلاعات کاملتری برای گرفتن بهترین تصمیم ممکن داشته باشید.
فارغ از این، باید همۀ گزینههای دیگر را با دقت بررسی کنید و بعد تصمیم نهایی را بگیرید. شاید در یک شرایط خاص، خرید سهام صندوقهای طلا (مثلاً) منطقیتر باشد.
توصیههای طلایی برای اطمینان از سرمایهگذاری روی طلای آبشده
به این 5 توصیه توجه کنید تا احتمال اشتباه و اسیر کلاهبرداری شدن، به حداقل برسد:
- قیمت واقعی را با حداقل دو روش محاسبه قیمت طلای آبشده به دست بیاورید؛
- فقط سراغ گزینههایی بروید که کد ریگیری داشته باشند و همانجا استعلام کد را بگیرید؛
- برای اطمینان بیشتر، با پرداخت هزینه در آزمایشگاهی مستقل، طلای آبشده را مجدداً ریگیری کنید؛
- حتماً از فروشنده بخواهید فاکتور رسمی، با ذکر جزئیات (مثل عیار دقیق) و مهر ارائه کند؛
- از فروشنده بخواهید مکتوب کند که قیمت بازخرید از شما در همان روز چقدر خواهد بود؛
_1772033542.png)
در کنار اینها، نگهداری از طلای آبشده در جایی مطمئن برای جلوگیری از خطراتی مثل سرقت و امثال این توصیههای امنیتی، نکات تکمیلیای هستند که خودتان آنها ار از بر هستید؛ پس ما در این مقاله وارد آنها نخواهیم شد!
در نهایت، با اشاره به یک نکتۀ خیلی مهم مقاله را جمعبندی میکنیم.
از هر جایی طلای آبشده نخرید!
در این مقاله راجعبه نحوه محاسبه قیمت طلای آبشده صحبت کردیم و گفتیم این شکل از طلا، بهخاطر کمتر بودن هزینههای جانبی، گزینۀ محبوبی برای سرمایهگذاری است؛ منتهی از طرف دیگر، احتمال تقلب و کلاهبرداری در این شکل از سرمایهگذاری زیاد است و اگر مواظب نباشید، کلاهی سرتان خواهد رفت به چه گشادی!
تحت هیچ شرایطی از فروشندهای که نمیشناسید طلای آبشده نخرید. از اطلاعات این مقاله و روشهای مختلف محاسبه قیمت، برای خریدی مطمئن و حسابشده کمک بگیرید. یادتان باشد گاهی بهتر است هزینههای جانبی بیشتر را به جان بخرید و سراغ انواع دیگر این فلز بروید؛ میخواهیم بگوییم بیجهت روی سرمایهگذاری با طلای آبشده اصرار نکنید که چنینی تصمیمی لزوماً بهترین رویکرد نیست!
امیدواریم بعد از خواندن این مقاله، هم روش به دست آوردن ارزش طلای آبشده را یاد گرفته باشید، هم کلاً شناخت بهتری از این شکل طلا کسب کرده باشید. لطفاً لینک صفحه را برای دیگر دوستانتان هم بفرستید تا در انتشار حداکثری دانش مالی به ما کمک کنید.