چطور میتوان عملکرد یک استراتژی خام را سنجید؟! بک تست فارکس نام راهکاری است که برای این چالش در نظر گرفته شده و در این مقاله میخواهیم تمام جوانب آن را موشکافی کنیم.
به بیان ساده، بک تست یعنی سنجیدن یک استراتژی با لحاظ کردن دادههای موجود از شرایط گذشتۀ بازار و تطبیق آن با ضوابط استراتژی مذکور. اگر دوست دارید اطلاعات بیشتری از این روش به دست بیاورید، در ادامۀ مقاله همراه ما بمانید.
در اولین قدم، این تعریف کاملتر از مفهوم مورد بحث تقدیم به شما:
بک تست فارکس چیست و به چه کاری میآید؟
به فرایند بررسی چگونگی عملکرد یک استراتژی معاملاتی، از طریق اعمال دادههای قبلی بازار فارکس که در اختیار دارید، بک تست (Backtesting) میگویند. هدف از انجام این کار، سنجش کارآمدی آن استراتژی بهخصوص است.
با کمک بک تست، میتوانید بفهمید هر استراتژی در گذشته چطور عمل میکرد و با کسب اطلاعات بهروز، ببینید آیا پیادهسازی آن کاری منطقی است یا نه.
برای مثال، اگر میخواهید ببینید استراتژیهای بررسیشده در مقالۀ "آشنایی با استراتژیهای معاملاتی در بازار فارکس" تا چه حد سودآور هستند، میتوانید سراغ بک تست کردن آنها بروید. البته این کار معمولاً برای محک زدن استراتژیهای کاستومایزشده انجام میگیرد؛ چراکه استراتژیهای مشهوری مثل Day Trading و امثالهم کارآمدی خود را ثابت کردهاند؛ منتهی همچنان میتوانید از رویکرد مذکور برای امتحان کردن آنها بهره ببرید.
بنابراین، با آنالیز دادههای گذشته، تریدر میتواند تشخیص دهد آیا استراتژی طراحیشده سودده خواهد بود یا نه! همچنین، امکان شناسایی نقاط ضعف و برطرف کردن آنها هم فراهم خواهد شد.
اینجا لازم است یک نکتۀ مهم را گوشزد کنیم:
ماهیت وجودی بک تست روی این باور استوار است که استراتژیای که در گذشته موفق بوده، در آینده هم سودآور خواهد بود؛ اما موفقیت یک استراتژی در فرایند بک تست، لزوماً کسب سود با پیادهسازی آن را تضمین نخواهد کرد! ذات بازارهای مالی و علیالخصوص بازار فارکس، بسیار پویا است و متغیرهای زیادی در آنها دخالت دارند. میخواهیم بگوییم شاید سازوکاری که در گذشته جواب میداد، در آینده به کار نیاید.
دلایل اهمیت بک تست در فارکس چه چیزهایی هستند؟
دلایل زیاد هستند و اینها چند مورد از مهمترینهای آنها به شمار میروند:
- تقویت اعتمادبهنفس: موفقیت استراتژی در بک تست، خیال تریدر را از بابت کارآمدی برنامهاش راحت خواهد کرد.
- شناسایی نقاط ضعف: با بک تست کردن یک استراتژی میتوانید نقاط ضعفی که شاید از دیدتان مخفی مانده بودند را شناسایی کرده و اقدامات لازم برای برطرف کردن آنها را انجام دهید.
- مدیریت بهینۀ ریسک: در فرایند بک تست، تریدر میفهمد استراتژیای که میخواهد از آن استفاده کند، تا چه اندازه ریسکی است؛ به این ترتیب، او میتواند تصمیمات آیندهاش را با اطلاعات کاملتری اتخاذ کند.
- ایجاد نظم و دیسیپلین: اجرای بک تست روی استراتژیها، بهشکل مستقیم روی منظم شدن تریدر تأثیر میگذارد و عادت مثبت پیروی از قوانین تعریفشده را در او شکل میدهد.
و البته مهمترین دلیلی که نشان از اهمیت بالای این فرایند دارد، همان امکان سنجش چگونگی عملکرد یک استراتژی ناشناخته است! در واقع، با بک تست، دیگر لازم نیست چشمبسته سراغ یک روش جدید بروید و میتوانید قبل از اینکه روی سرمایۀ خود ریسک کنید، کارآمدی استراتژی را با دقت زیر نظر بگیرید.
بک تست کردن استراتژیهای معاملاتی به کار چه افرادی میآید؟
در نگاه کلی، هرکسی که در بازارهای مالی (در اینجا تمرکزمان روی فارکس است) فعالیت دارد، میتواند سراغ بک تست برود و کارآمد بودن یا نبودن یک استراتژی را بسنجد؛ اما بهطور کلی، این کار معمولاً توسط سرمایهگذارهای سازمانی و مدیران منابع مالی انجام میگیرد!
برخی اوقات، برای بک تست به دادهها و ابزارهایی نیاز خواهید داشت که شاید دسترسی پیدا کردن به آنها هزینهبردار باشد و علاوهبر این، مدلسازیهای حرفهای هم لازم خواهند بود که خب یک فرد مستقل نمیتواند بهراحتی این پیشنیازها را مدیریت کند.
مؤسسات مالی بزرگ و سازمانهای معاملهگری، به نیروی انسانی و سرمایۀ مورد نیاز برای اجرای این فرایند دسترسی دارند.
این را هم بگوییم که چون این مجموعهها پول زیادی را وارد معاملات میکنند، بک تست را نه بهعنوان یک انتخاب، بلکه بهعنوان یک اجبار میبینند که برای سنجش ریسک دخیل در هر استراتژی ضروری است؛ سنجش ریسکی که برای تصمیمگیری آگاهانه اهمیت دارد.
در بخش بعدی، سناریوی ایدئال برای فرایند بک تست را بررسی خواهیم کرد.
این سناریوی ایدئال فرایند بک تست فارکس است
اگر قصد دارید از این رویکرد برای سنجش عملکرد استراتژی بهخصوصی استفاده کنید، بهتر است دادههای موجود از بازۀ زمانیای را انتخاب کنید که طی آن، بازار شرایط گوناگونی را پشتسر گذاشته است. با این کار، خیالتان راحت خواهد بود که نتیجۀ بک تست به واقعیت نزدیکتر است.
نکتۀ مهم: برخی میگویند بهتر است استراتژی را در زمانهایی تست کنید که در آن ساعات وارد معاملات میشوید. اینطوری خروجی بک تست برای عادات شخص شما سفارشیسازی خواهد شد. تصمیم با خودتان است!
بهعلاوه، منطقاً باید سراغ دادههای جفتارزهای مخلتفی بروید که وضعیتهای گوناگونی را تجربه کردهاند؛ حالت دیگر، یعنی اکتفا کردن به دادههای جفتارزهایی که موفق بودهاند، نتایج غیرواقعی ارائه خواهد کرد. در واقع، اینطوری بک تست نشان میدهد استراتژی انتخابی موفق عمل میکند! خودتان بگویید: این نتایج تا چه حد واقعی هستند؟ نتایج بک تست در زمانی که دادههای مجموعهای جفتارزها بررسی میشوند، دقیقتر نخواهند بود؟!
برای افزایش دقت نتایج بک تست، تمام مخارج معاملهگری را لحاظ کنید. حتی آن مخارج اندکی که ممکن است اصلاً به چشم هم نیایند. یادتان باشد همین مخارج کوچک روی هم انباشت میشوند و در نهایت یک عدد بزرگ را میسازند! میخواهیم بگوییم همۀ مخارج پیدا و پنهان، در تعیین سودآور بودن یا نبودن یک استراتژی تعیینکننده هستند.
اگر موافق باشید، نگاهی بیندازیم به مزایا و معایب این رویکرد جالب و کاربردی.
بک تست چه مزایا و معایبی بههمراه میآورد؟
مثل همیشه، در کنار مزایایی که اعیان به نظر میرسند، معایبی وجود دارند که شاید در نگاه اول متوجه آنها نشوید! در این قسمت از مقاله، هم مزایا را زیر ذرهبین خواهیم برد، هم معایب را.
مزایای بک تست
بین مزایای بک تست و دلایل اهمیت آن که بالاتر دربارۀ آنها صحبت کردیم، همپوشانیهای زیادی دیده میشود. برای مثال، یکی از اصلیتری مزیتهای این رویکرد، امکان بررسی کارآمدی انواع استراتژیها بهشکلی خیلی سریع و بدون به خطر انداختن ریالی از سرمایۀ اولیه است! همین چند خط قبل، این مورد را بهعنوان یکی از دلایل اهمیت بک تست ذکر کردیم.
مزیت مهم بعدی اینکه با بک تست مداوم استراتژیها، میتوانید آنها را پولیش داده و ایرداتشان را بگیرید. در نهایت، به استراتژی بهینهسازیشدهای خواهید رسید که میتواند نتایجی عالی ارائه کند و کلی سود به جبیتان بریزد.
و البته که امکان بررسی به درد بخور بودن یا نبودن استراتژیهای کاملاً سفارشیسازیشده را هم باید جزو مزیتهای این رویکرد در نظر بگیریم؛ همانطور که گفتیم، بک تست فارکس برای تمرین کردن روی استراتژیهای مشهور و شناختهشده به کار میآید، اما خب اینکه میتوان با آن استراتژیهای کاملاً خام را هم سنجید، نقطه قوتی جالب توجه و جذاب است.
در کنار همۀ این مزایا، ایراداتی هم هستند که عبارتند از:
معایب بک تست
اتکای صرف به نتایج بک تست، میتواند به ضررتان تمام شود! این یک ایراد مهم است که خیلیها به آن توجهی نمیکنند. همانطور که توضیح دادیم، بازار متعهد نیست رفتار گذشته را در آینده هم تکرار کند؛ یعنی اگر یک استراتژی روی دادههای گذشته کارآمد نشان داد، لزوماً قرار نیست در شرایط آینده هم سودآور باشد.
همین خطای ذهنی، باعث میشود خیلیها روی بهینهسازی استراتژی جهت نشان دادن بهترین عملکرد روی دادههای قدیمی متمرکز شوند؛ بدون در نظر گرفتن این موضوع که شاید وضعیت فارکس در آینده کلاً دگرگون شود. تنها یک اتفاق بزرگ جهانی (مثلاً تغییر حاکمیت یک کشور تأثیرگذار یا شروع یک جنگ بزرگ) ممکن است تمام دادهها و اطلاعات قبلی را بیاعتبار کند و بهدنبال آن، استراتژی انتخابی هم دیگر به کار نیاید.
در کنار اینها، استفاده از دادههای محدود برای بک تست هم موجب صدور نتایج نامعتبر خواهد شد. بالاتر گفتیم که در حالت ایدئال، باید مجموعهای از دادههای مرتبط با جفتارزهای مختلف، در شرایط متغیر بازار را برای سنجش استراتژی به کار بگیرید.
بقیه ایرادات از سهلانگاری تریدرها حاصل میشوند؛ مثلاً خیلیها فکر میکنند چون پای پول واقعی در میان نیست، نباید خیلی سخت بگیرند! اتفاقاً برعکس؛ اگر میخواهید نتیجۀ بک تست دقیقتر و معتبرتر باشد، باید طوری برخورد کنید که انگار نگران از دست رفتن سرمایۀ خود هستید و تمام اصول مدیریت ریسک را جدی بگیرید.
یک سری افراد هم بعد از بررسی کارآمدی یک استراتژی در یک بازار بهخصوص (مثلاً فارکس) و دریافت نتایج مثبت و امیدوارکننده، همان استراتژی را برمیدارند و به بازارهای مالی دیگر (مثلاً بازار رمزارزها) میبرند و ضرر میکنند! اینکه یک استراتژی در ارتباط با دادههای بازار فارکس عملکرد خوبی از خود نشان داد، به آن معنا نیست که لزوماً در بازارهای مالی دیگر هم میتواند سودآور باشد.
دو رویکرد مشابه دیگر وجود دارند که ممکن است آنها را با بک تست اشتباه بگیرید. به همین خاطر، در دو بخش جداگانه، راجعبه تفاوتهای آنها با این شیوۀ سنجش کارآمدی استراتژیهای معاملاتی صحبت خواهیم کرد.
تفاوتهای بین بک تست و Forward Performance Testing
Forward Performance Testing که به آن Paper Trading هم میگویند، روشی است برای سنجش عملکرد یک استراتژی. در این روش، یک معامله در شرایط بازار واقعی شبیهسازی میشود؛ روی عبارت شبیهسازی تأکید میکنیم. هدف از این کار، محک زدن منطق یک سیستم در شرایط لحظهای بازار است.
پس برخلاف بک تست فارکس که با دادههای موجود از گذشته سروکار دارد، Forward Performance Testing روی بازار بهصورت Live پیادهسازی میشود و این برجستهترین فرق بین این دو است. البته که در رویکرد دوم هم خطری سرمایۀ واقعی را تهدید نمیکند و همانطور که گفتیم، همهچیز به صورت شبیهسازیشده پیش میرود.
Forward Performance Testing به Paper Trading هم مشهور است، چون همهچیز روی کاغذ انجام میگیرد! به این صورت که نقاط ورود به معاملات و خروج از آنها، همراه با سودها (یا ضررها) روی کاغذ ثبت میشوند؛ اما در عمل، هیچ معاملۀ واقعیای صورت نخواهد گرفت. به این ترتیب، پول واقعی در معرض خطر قرار نمیگیرد.
بک تست میتواند بهسرعت انجام شود و نتیجه را ارائه کند؛ در نقطۀ مقابل، Forward Performance Testing زمانبر، ولی خب دقیقتر است! از طرفی دیگر، در بک تست فرصتی به احساسات داده نمیشود؛ اما رویکرد تستی دیگر، ممکن است تریدر را در دام این تلۀ خطرناک بیندازد. البته که اجرای این تست در حالت ایدئال، نیازمند آن است که منطق را حاکم کنید تا نتایج درستی به دست بیایند.
در کل، بک تست کردن راجعبه عملکرد استراتژی در گذشته اطلاعات میدهد و Forward Performance Testing مشخص میکند استراتژی در لحظه، با وضعیت بازار در آن موقع، چطور عمل خواهد کرد. هر دوی این متدها برای ساخت و توسعۀ یک استراتژی درستوحسابی که مو لای درزش نمیرود، ضروری هستند و میتوانند بسیار کارآمد باشند.
برویم سراغ مقایسۀ بک تست با دیگر روش مشابه.
تفاوتهای بین بک تست و Scenario Analysis
فرق اعیان اینکه بک تست با دادههای واقعی کار میکند، اما Scenario Analysis از دادههایی فرضی که شرایط مختلف را شبیهسازی میکنند، برای سنجش عملکرد یک استراتژی کمک میگیرد.
بهطور مشخص، با متد Scenario Analysis، تریدر سعی دارد تغییرات بهخصوصی در ارزش جفتارزهای مختلف را شبیهسازی کند و همچنین، فاکتورهای تأثیرگذار در روند بازار را هم در بررسیها قرار دهد. منظورمان اتفاقاتی مثل تغییر چشمگیر در نرخ بهره است.
Scenario Analysis معمولاً زمانی به کار میآید که فردی میخواهد تغییرات احتمالی در ارزش پورتفولیویی که روی آن سرمایهگذاری کرده است را تخمین بزند؛ تغییراتی که در نتیجۀ بروز اتفاقات ناگوار و پیشبینینشده رخ میدهند. در واقع، سرمایهگذار سعی میکند با این روش، بدترین حالت ممکن و بیشتری ضرری که ممکن است متحمل شود را پیشبینیکرده و برای آن آماده شود.
رفتهرفته به پایان مقاله میرسیم.؛ قبل از جمعبندی، بیایید دو مثال فرضی از این فرایند را برایتان شرح دهیم.
دو مثال کاملاً فرضی از بک تست کردن استراتژیهای مختلف در فارکس
این دو مثال تقریباً متفاوت را داشته باشید تا کاربرد این متد را در عمل درک کنید:
مثال اول
سرمایهگذاری را در نظر بگیرید که با یک شرکت سرمایهگذاری مالی کار میکند؛ نقش اول مثال ما، میخواهد یک استراتژی بهخصوص را زیر تست ببرد تا ارزش و کارآمدی آن برای سرمایهگذاریهای آینده معلوم شود.
مشخصاً، این فراد میخواهد ببیند خرید جفتارزها موقعی که در کمترین قیمت خود طی یک بازۀ زمانی 60 روزه هستند، در نهایت به سود منجر خواهد شد یا نه!
قاعدتاً برای اجرای بک تست، سرمایهگذار باید طیف متنوعی از دادههای تاریخی مربوط به جفتارزهای گوناگون را جمعآوری کرده و استراتژی مد نظر را روی آنها پیاده کند.
در نهایت، نتایج بک تست نشان میدهند استراتژی بهخصوص استفادهشده، میانگین سودآوری بیشتری از استراتژی فعلی شرکت سرمایهگذاری دارد؛ او این نتایج را با تصمیمگیران شرکت در میان میگذارد و آنها هم قبول میکنند کار را با این استراتژی پیش ببرند. البته شرکت مذکور بهصورت همزمان، با نگاهی تیزبینانه نتایج را زیر نظر میگیرد تا از کارآمدی استراتژی مطمئن شود؛ چون همانطور که گفتیم، استراتژیای که در بک تست موفق بوده، لزوماً قرار نیست در آینده هم موفق عمل کند.
مثال دوم
شخصی که سرپرست یک تیم از تریدرهای حرفهای است، از تعدد استراتژیهایی که اعضای تیمش برای سرمایهگذاریها سراغ آنها میروند، کلافه شده! به همین خاطر، او طی جلسهای از اعضای تیمش میخواهد آن استراتژیهایی که کمتر به آنها توجه شده را با بک تست کردن بسنجند و در نهایت، تعداد کمتری استراتژی واقعاً به درد بخور را برای ادامۀ فعالیتهای خود انتخاب کنند.
بنابراین، اعضای تیم شروع میکنند به گردآوری دادههای تاریخی از جفتارزهای مختلف و پیادهسازی چند استراتژی بهخصوص روی این دادهها. همانطور که میدانید، هدف نهایی شناسایی بهترین و سوددهترین استراتژیها است.
با انجام چند بارۀ این کار (بک تست فارکس)، این تیم حرفهای میتواند در نهایت 4 استراتژی درستوحسابی را گلچین کند و به این ترتیب، کارآمدی کل مجموعه بالاتر میرود.
وقت جمعبندی نهایی است.
Backtesting = راه کندوکاو و بررسی استراتژیهای ناشناخته
همانطور که توضیح دادیم، بک تست فارکس اجازه میدهد استراتژیهای ناشناخته و حتی کاملاً خام را در معرض امتحان قرار دهید؛ آن هم بدون اینکه لازم باشد پول واقعی را ریسک کنید! ضمناً علاوهبر Backtesting، دو متد دیگر با نامهای Forward Performance Testing و Scenario Analysis وجود دارند که علیرغم کاربرد نسبتاً مشابه، فرقهای بنیادینی با بک تست دارند. در این مقاله، راجعبه تفاوتهای بین این 3 متد هم صحبت کردیم.
تمام زیروبم این مفهوم، از تعریف آن و اینکه چه کسانی به آن نیاز دارند گرفته تا مزایا و معایبش را زیر ذرهبین بردیم و سعی کردیم مقالهای کامل تقدیمتان کنیم؛ همچنین، برای اینکه هیچ ابهامی باقی نماند، 2 مثال فرضی از اجرای بک تست در دو شرایط مختلف هم نوشتیم تا درک عملکرد و کارآیی این روش برایتان راحتتر شود.
امیدواریم این بلاگپست برایتان مفید بوده باشد و داوطلبانه بخواهید لینک آن را برای دوستانتان هم بفرستید؛ اینطوری در اشتراک دانش به ما کمک خواهید کرد. سپاس از وقتی که گذاشتید.